شمارهٔ ۱۹ - مغز خر سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / قطعات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
مرا مغز خر داد خشدامنم
که تا همچو خر گردن آرم به زیر
چر خر نرم گردن نگشتم ازان
ولیکن چو خر گشته ام سخت ایر
خسورا خسوزادگان ورا
بگادم نشد . . . یرم از . . . اد سیر
سقنقور بوداست نه مغز خر
به دَه من زر ارزد ازو یک شعیر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این شعر به حال خود و احساساتش اشاره میکند. او خود را به خر تشبیه کرده و از اینکه نتوانسته به راحتی تجارب و مشکلاتش را پشت سر بگذارد، ابراز نارضایتی میکند. او میگوید که حتی اگر مانند خر هم رفتار کند، همچنان با درد و سختی مواجه است. در نهایت، شاعر به نوعی از خود انتقاد میکند و معتقد است که مشکلاتش یادآور شرایط نافرجامی است که نمیتواند از آن خارج شود.