شمارهٔ ۲۳ - چیستان سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / قطعات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
چو هاروت مرغی نگونسار چیست
دماوند گردن بزیر اندرش
وی اندر میان تشنه و گرسنه
همه آب و نان از فرو دو برش
ز فربهی بکمالی که گر فریش کنی
درود و نایره و روغن و دبیع و فریش
بدین قوافی زین بیشتر نخایم ژاژ
که ژاژ خائی زشت است از من تجریش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این اشعار، به هاروت که نمادی از زشتی و بدی است اشاره شده و به تصویر مرغی نگونسار و ناتوان پرداخته میشود که در کوه دماوند زندگی میکند. این مرغ در میان تشنگی و گرسنگی قرار دارد و تمامی آب و غذایش از ظرفی به نام "فرو" تأمین میشود. شاعر به فربهی و خوش حالی آن مرغ اشاره میکند و بیان میکند که با وجود تمام این مشکلات، تمایلی به صحبتهای بیهوده و زشت ندارد. در نهایت، شاعر به این نکته میرسد که نباید به محتوای زشت و بیمحتوا پرداخته شود.