شمارهٔ ۵۰ - همه آلت درودگری سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
شاد باش ای مؤید سکنه
ای جوانمرد مهتر هنری
نشود از تو صنعتی پیدا
تا که بر مغز کرمه ای نخوری
تا جوازه بدو تنه بکشند
دره چوب بوده راهبری
وستره شو بدست یکتن بر
ورنه از هر دو بر میانه دری
با یکایک چو خوبرش جو کش
بروی تو دور روره و سه سری
همچو بالا زبر گرفته دو تن
رنج اری بباران دگری
با دو دستت چو نیم خار شوی
گر به بندند راستی نگری
همچو پرگار برکشیدی خط
گرد این چند عامی حشری
مال ایشان چو رنده میرندی
مال ایشان بزیر و تو زبری
بر سمی گشته ای عوانی را
که ز الماس تیز نوک تری
بی برنداق گرد گردن تو
نه بگردی و نه فرو گذری
چو سنه راست گشت بر تو عمل
جز به آب سیه فرو نبری
همچو بقران بزیر بار شوی
چون تراسه ز پیش و پس نبری
دسته تیشه در . . . س زن تو
با همه آلت درودگری
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن شعری است که در آن به صفات و ویژگیهای انسانی، جوانمردی و مهارتهای فردی پرداخته شده است. شاعر از اهمیت عمل و تلاش در زندگی صحبت کرده و بر این نکته تأکید دارد که برای رسیدن به موفقیت و پیدا کردن صنعت و هنر، باید از موانع و دشواریها عبور کرد. همچنین به نوعی هشدار میدهد که اگر انسان در کار خود جدی نباشد و به چالشها بیتوجهی کند، به جای پیشرفت در زندگی، ممکن است دچار شکست شود. در نهایت، با الطاف و رحمت فردی که در تلاش است، امید به موفقیت و پیروزی در کارها وجود دارد.