شمارهٔ ۵۵ - ای نظامی سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / قطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
ای نظامی کلکی بی سر و بی سامانی
بنعوشاک و جهود و مغ و ترسامانی
خر سامانی با تو بنسب کوس نزد
بچه معنی لقب خویش کنی سامانی
پدر تو برهای یافت به ترکی بفروخت
ترک سامان چو درو . . . رد شدی سامانی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به نقد یک نظامی بینظم و بیسر و سامان اشاره دارد و به نوعی به وضعیت اجتماعی و سیاسی معاصر اشاره میکند. شاعر با زبانی تمسخرآمیز به ویژگیهای منفی این نظامی پرداخته و او را به نادانی و بیخبری متهم میکند. در نهایت، اشارهای به پیشینه او و چگونگی به وجود آمدن شرایط کنونی میشود، بهطور کلی این شعر به توصیف ضعفها و نارساییها در نظام و جامعه میپردازد.