شمارهٔ ۷ - این چیست؟ سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / قطعات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
چه . . . یر است این ز . . . یر خر زبر دست
که خر چون دید زو، آنگونه بشکست
خر نر را . . . ون در کردم این . . . یر
به سان ماده خر خوابید در غست
چو . . . ادم ماده خر ار، کره بفکند
چه این . . . یر و چه آن کره کز او جست
بنامیزد زهی . . . یر و زهی . . . یر
سطبر و سخت و کفک انداز و بدمست
چنان دیوانه گردد گه گه این . . . یر
که نتوانش به ده زنجیر بربست
سرش همچون سر ماهی است لغزان
به تن بر رومه مرغوله چون شست
به حوض گوه باشد آشنا ور
بر این بود و بر این بوداست پیوست
نداند جز کلایه کردن گوه
کسی را که کلایه کردنی هست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر در مورد حیوانی به نام خر و حالتهای عجیب و غریب آن سخن میگوید. شاعر به توصیف رفتار خر نر و ماده میپردازد و میگوید که وقتی خر نر این "یر" (مسأله یا موضوعی) را میبیند، آنقدر تحت تأثیر قرار میگیرد که به هم میریزد. همچنین، خرها اغلب در حالتی دیوانهوار قرار میگیرند و نمیتوان آنها را به راحتی کنترل کرد. شاعر به این نکته اشاره میکند که تقریبا هیچکس نمیتواند از عمل دیوانهوار خرها جلوگیری کند و آنها در نهایت فقط به کارهای عجیب و غریب خود ادامه میدهند. در نهایت، شاعر به ناآگاهی حیوانات اشاره میکند که تنها کاری که میدانند، خرابی و عملهای بد است.