شمارهٔ ۴ - هجو من سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
کی چون توئی خر از همه اهل گزیدگیست
کاین هجو من ترا بتاز خر کریدگیست
جز آنکه دیدمت بپس پیر میره در
دیگر مرا بگوی که با تو چه دیدگیست
من خر سپوزم و تو خر، اینست جرم من
اینجا نه خر فروشی و نه خر خریدگیست
هر روز ختری تو و من خر سپوزتر
خری و خر سپوزی تا آفریدگیست
از یک هجا، زبان تو خر را بریده ام
باقی هر آنچه هست، نمک بر پزیدگیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این ابیات از ویژگی‌های خاص و متفاوت خود و دیگری صحبت می‌کند و به نوعی به تمسخر خود و دیگری می‌پردازد. او خود را به خر تشبیه می‌کند و می‌گوید که این ویژگی، گناه او نیست زیرا در این جهان نه خر فروشی وجود دارد و نه خر خریدنی. به نوعی برقراری مقایسه بین خود و دیگری، تأکید بر تفاوت‌ها و شباهت‌هاست. شاعر از دیدن دیگری و تأثیر آن بر خود سخن می‌گوید و در نهایت، به مفهوم انسان بودن و نقش آن در هستی اشاره می‌کند.