شمارهٔ ۱۴ - جاذب خلق ترکی شیرازی
ترکی شیرازی / فصل پنجم - قطعهها و تکبیتیها / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)
ترکیا! تا زر و سیمت به کف است
جاذب خلق، چو مغناطیسی
در نظر با همه نادانیها
چون فلاطون و ارسطالیسی
ور زرت نیست همانا به نظر
خلق را شوم تر از ابلیسی
گر زرت هست تویی رستم زال
ورنه پیرزن چرخک ریسی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به ویژگیهای جذاب و جاذبهساز ترکیا (ترکیه) اشاره دارد و آن را به عنوان مکانی پر از ثروت و زیبایی توصیف میکند. او همچنین به نادانیهای انسانها اشاره کرده و مقایسهای میان فلسفدانان بزرگ مانند سقراط و ارسطو با افراد معمولی بیان میکند. شاعر به این نکته میرسد که اگر زرتشتی در نظر باشد، او را بهتر از ابلیس میداند و در ادامه با اشاره به رستم، قهرمان افسانهای، به اهمیت انسانها و ویژگیهایشان در این دنیای پر از نادانی و بیخبری میپردازد.