نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۸ - غلام طالع ترکی شیرازی

ترکی شیرازی / فصل پنجم - قطعه‌ها و تک‌بیتی‌ها / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

گر به صنعت عدیل داودی

ور به حکمت نظیر لقمانی

ور به زور آوری و، صف شکنی

اشکبوسی و، پور دستانی

یا به حسن و جمال در عالم

ثانی حسن ماه کنعانی

چون تو را نیست بخت و طالع نیک

بی سبب، هر طرف، شتابانی

گر زمین، آسمان، به هم دوزی

باز محتاج لقمه نانی

رزق بی شک تو را رسد لیکن

لقمه نان به کندن جانی

ور تو را بخت و طالع نیک است

بحر علم استی و سخندانی

خلق خوانند اعلم العلمات

گرچه بی دانشی و نادانی

«ترکیا» رو غلام طالع باش

ور نه در کار خویش، حیرانی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به موضوع بخت و تقدیر انسان‌ها می‌پردازد. شاعر به بیان این نکته می‌پردازد که حتی اگر فردی دارای استعدادهای برجسته‌ای باشد و به علوم و هنرهای گوناگون مسلط باشد، اما اگر بخت و طالع خوبی نداشته باشد، نمی‌تواند به موفقیت دست یابد و در نهایت زندگی‌اش به زحمت خواهد گذشت. او همچنین بیان می‌کند که رزق و روزی افراد بدون شک به آن‌ها خواهد رسید، اما برای به دست آوردن آن، باید تلاش کرد. به عبارتی، بخت خوب و تلاش در کنار هم می‌تواند فرد را به کامیابی برساند. شاعر توصیه می‌کند که باید به بخت خود توجه کرد و در غیر این صورت دچار سرگردانی و حیرت خواهد شد.