شمارهٔ ۵۲ - عقل و معرفت ترکی شیرازی
ترکی شیرازی / فصل پنجم - قطعه‌ها و تک‌بیتی‌ها / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
آدمیرا فخر باشد بر جماد
زآنکه او را تاج عقلی، بر سر است
ور کسی را نیست، عقل و معرفت
بی شک آن کس، از جمادی، کمتر است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به اهمیت عقل و دانش در انسان‌ها اشاره دارد و می‌گوید که انسان به دلیل داشتن عقل از جمادات (اشیاء بی‌جان) برتر است. اگر کسی عقل و معرفت نداشته باشد، به نوعی از جمادها کمتر محسوب می‌شود. بنابراین، عقل و تفکر مهم‌ترین ویژگی انسان است که او را از اشیاء غیرزنده متمایز می‌کند.