شمارهٔ ۱۰۳ - ماده تاریخ کتاب گوهر خاوری تألیف پرنس ارفع الدوله ادیب الممالک

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف دیوانی می‌پردازد که به گوهر خاوری تشبیه شده و آن را به گوهر عمان می‌سنجند. شاعر ویژگی‌های این دیوان را با عشق و صفا مقایسه می‌کند و به دانش و استعداد نویسنده‌اش اشاره می‌کند که مانند خضر به سرچشمه زندگی نزدیک است. شاعر از میر نویان و فیلسوفی به نام ارفع الدوله یاد می‌کند که در علم و فضل برجسته است. او به سخاوت و فصاحت این فرد می‌بالد و او را در مقایسه با حاتم و حسان ممتاز می‌داند. نام او را مرهم زخم‌ها و صلحش را علاج جنگ‌ها می‌داند. در پایان، شاعر به شادی و خوشبختی او و همچنین ختم این دیوان اشاره می‌کند و از تاریخی که از امیری برای این اثر خواسته شده صحبت می‌کند. شاعر تأکید می‌کند که این دیوان نمایانگر ذوق و خلاقیت برجسته‌اش است.