اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۵۱۶ — یک لحظه فراغ خاطر گوشه نشین
- شمارهٔ ۵۱۷ — درویش توان به کهنه رختی بودن
- شمارهٔ ۵۱۵ — هرچند بود کلید هر کار زبان
- شمارهٔ ۵۱۲ — عمری همه صحبت که و مه دیدم
- شمارهٔ ۵۱۱ — از رشته فقر خرقه ای بافته ایم
- شمارهٔ ۵۱۰ — جان در غم او نماند و دلشاد شدم
- شمارهٔ ۵۱۳ — یارب که مرا کار بسامان گردان
- شمارهٔ ۵۱۴ — در خانه تن مشو دلا خانه نشین
- شمارهٔ ۵۲۱ — هر چند که پی برم بر اسرار نهان
- شمارهٔ ۵۲۳ — معراج رسول و قاب قوسین ببین
- شمارهٔ ۵۲۴ — جز در ره علم دین دل آسوده مکن
- شمارهٔ ۵۲۲ — اهلی ز توفیق بد تبرا میکن
- شمارهٔ ۵۱۹ — پیش از تو شه زمانه بودند کسان
- شمارهٔ ۵۲۵ — گرد ترک کرم کند تو تر کیش ببین
- شمارهٔ ۵۱۸ — زنهار که بد گفتن کس وِرد مکن
- شمارهٔ ۵۲۰ — خوش نیست بهار گلشن دهر از آن
- شمارهٔ ۵۲۷ — با حق پدی نا حق در جنگ مزن
- شمارهٔ ۵۲۶ — بی وجه مبخش و بی سبب نیز مزن
- شمارهٔ ۵۲۸ — خوش وقت بهار و بانگ مرغان حزین
- شمارهٔ ۵۳۳ — چو گریه خون گشاد خواهم دادن
- شمارهٔ ۵۲۹ — ما گریه کنان بر سر خاک پدران
- شمارهٔ ۵۳۱ — از پند رفیق مهربان عار مکن
- شمارهٔ ۵۳۰ — قرآن که درو گنج الهیست درون
- شمارهٔ ۵۳۲ — یا رب بکرم درد مرا درمان کن