شمارهٔ ۶۶ اسیری لاهیجی
اسیری لاهیجی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
چیست عالم جلوه گاه حسن دوست
جلوه در عالم چه باشد جمله اوست
ظاهرا گر زانکه عالم مظهرست
مظهر و ظاهر چو وابینی هموست
در حقیقت نیست غیر از یار کس
این نمود غیر عین وهم توست
یار خود آئینه روی خود است
در نمودن آینه گر غیر روست
می نماید غیر دریا جو، ولی
در حقیقت دان که دریا عین جوست
حسن خود را دید و شد عاشق بخود
در جهان او را بخود این گفت و گوست
مائی و اوئی بمعنی شد یکی
گر اسیری ما و او گوید که دوست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی و تفسیر روابط میان انسان و معشوق الهی میپردازد. عالم یا جهان، جلوهگاه زیبایی خداوند است و در حقیقت، هر آنچه که در جهان وجود دارد، تجلی از اوست. شاعر بیان میکند که در واقعیت، غیر از یار، هیچ کس وجود ندارد و آنچه ظاهر میشود، فقط توهمات ماست. یار، همچون آینهای است که تصویر خود را منعکس میکند و حقیقت در این آینه نمایان میشود. همچنین، شاعر به عشق و یکی بودن معشوق و عاشق اشاره میکند و تأکید میکند که ما و او در معنایی عمیق، یکی هستیم. این عبارات نشاندهنده شور و شوق و نزدیکی به حقیقت الهی است.