شمارهٔ ۷۵ اسیری لاهیجی
اسیری لاهیجی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
(در مقام لی مع الله سیر نیست
وحدت محض است اینجا غیر نیست)
(در قلندر خانه توحید عشق
کعبه و مسجد کنشت و دیر نیست)
(در مقام ذات بیرون از صفات
هیچ ره رو را مجال سیر نیست)
در خرابات فنا از نیک و بد
کو نشان آنجا چو شر و خیر نیست
جای سیمرغست و قاف قربتست
محرم این آشیان هر طیر نیست
ای اسیری در مقام محو غیر
کشف و سکر و صحوو سیر و طیرنیست
واقف شرب شراب شیخ جام
کی شوی گر مشرب بوالخیر نیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به مفهوم توحید و یکتایی خداوند اشاره دارد. در این مقام که به آن اشاره شده، هیچ چیز غیر از خدا وجود ندارد و سیر و سلوک معنوی در آنجا ممکن نیست. عشق به خدا در این مکان خاص، بر هر تعبیری از مکانهای مذهبی مانند کعبه و مسجد برتری دارد. در واقع در مقام ذات الهی، هیچ صفتی وجود ندارد که بتوان به آن تعلق گرفت و در دنیای فنا، مفاهیمی مانند نیک و بد بیمعنا هستند. این مقام به دور از تمامی تعصبات و تفاوتهاست و فقط افرادی که به حقیقت و وحدت رسیدهاند، میتوانند در این آشیان حضور داشته باشند. در نهایت، به وضعیت مستی و شادی نیز اشاره دارد و میگوید که اگر به حقیقت نرسیدهای، نمیتوانی از نعمتهای خاص خدا بهرهمند شوی.