شمارهٔ ۴۷ فیاض لاهیجی
فیاض لاهیجی / غزلیات / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
چه حاجت است به شمع و چراغ مستان را
پیاله چشم و چراغ است میپرستان را
نظر به روی بتان عذر بتپرستیهاست
خبر کنید از آنرو خداپرستان را
هزار حج کند ار باغبان به آن نرسد
که وقف مشهد بلبل کند گلستان را
چراغ بخت اگر تیرگی کند فیّاض
توان به ناله برافروخت بزم مستان را
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به اهمیت عشق و زیبایی در زندگی و معیارهای واقعی بندگی اشاره دارد. شاعر میگوید که نیازی به شمع و روشنایی مصنوعی نیست، زیرا چشمان عاشقان خود نوریست برای پرستش. به تحریک زیبایی و عشق به معشوق اشاره میکند و تأکید میکند که اعمال مذهبی بدون دلی پر از عشق و توجه به زیبایی بیمعنا هستند. از طرف دیگر، اگر بخت کسی تیره باشد، حتی بهترین دعاها و کوششها هم نمیتواند او را به خوشبختی برساند. در نهایت، شاعر به این نتیجه میرسد که عشق و زیبایی اصلیترین عوامل خوشبختی و پرستش واقعی هستند.