غزل شمارهٔ ۳۶۵ فیض کاشانی
فیض کاشانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
شاهدان گر جلوه بر ایمان کنند
کفر و ایمان هر دو را یکسان کنند
عارفان از عشق اگر گردند مست
رازها در سینه کی پنهان کنند
عاشقان را دوست هر دم جان نو
بخشد ایشان باز جان قربان کنند
زاهدان گر زان جهان هم بگذرند
این جهان را روضهٔ رضوان کنند
عابدان گر بهر جانان جان کنند
عیشهای نقد با جانان کنند
اهل دنیا گر ز صورت بگذرند
عیش را صافی و جاویدان کنند
عاقلان گر بگذرند از ننگ و نام
دردشان را عاشقان درمان کنند
گر مریدان پند پیران بشنوند
کار را بر خویشتن آسان کنند
واصلان از راه اگر گویند باز
سالکان را گیج و سرگردان کنند
آنچه با حکمت کنند اهل نظر
عاشقان با گفتهٔ فیض آن کنند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر به رابطه بین ایمان و کفر، عشق و عرفان، و زندگی دنیوی و آخرت پرداخته شده است. شاعر بیان میکند که اگر شاهدان به ایمان بیایند، کفر و ایمان را برابر میکنند. عارفان با عشق مست میشوند و رازها را در دل پنهان نمیکنند. عاشقان هر لحظه جان تازهای از معشوق دریافت میکنند و جان خود را فدای او میکنند. زاهدان اگر از دنیا بگذرند، این دنیا را به باغی زیبا تبدیل میکنند. عابدان برای محبوب خود جانشان را قربانی میکنند و زندگی معناداری را تجربه میکنند. اهل دنیا اگر از ظواهر بگذرند، زندگی را پاک و جاودانه میکنند. عاقلان با پشت سر گذاشتن نام و ننگ، درد خود را برطرف میکنند و مریدان میتوانند با شنیدن پند پیران، کارشان را آسانتر کنند. در نهایت، اهل نظر با حکمتهای خود و عاشقان با الهامهایی که از آنها میگیرند، به علم و حقیقت دست مییابند.