نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۲۳ قطران تبریزی

قطران تبریزی / مقطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای با خدای و با همه خلق خدای راست

از داد و راستی همه پیروزئی تراست

ملک تو همچو رنج بداندیش تو فزون

رنج تو همچو ملک بداندیش تو بکاست

طبع تو پاک و جان تو پاک و تن تو پاک

قول تو راست و رای تو راست و دل تو راست

از پادشاهی تو هرانکو فرار کرد

بر جای خویش خاسته بر جان پادشاست؟

خوشا ولایتا و بزرگا رعتیا

کش پادشاه دادگر پاک پارساست

چون تو ملک براستی و داد کی نشست

چون تو فلک بدانش و دولت کرا بخاست

تا مر ترا بتخت شهی بر نشاند بخت

شاخ ستم نرست و نسیم بدی نخاست

اندر بقای تست همه خلق را بقا

چندان بقات باد که خورشید را بقاست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن شاعر به ستایش خدا و پادشاهی دادگر و پاک‌نفس می‌پردازد. او بر این باور است که پیروزی و موفقیت به راست‌گویی و دادگری بستگی دارد. رنج و سختی‌های بداندیشان باعث رشد ملک و پادشاهی خوب می‌شود، در حالی که پاکی و صداقت در افکار و اعمال انسان‌ها، به عدالت اجتماعی کمک می‌کند. شاعر به ویژگی‌های نیک پادشاه اشاره می‌کند و بر اهمیت بقا و پایداری بر اصول راستین تأکید می‌ورزد و می‌گوید که در سایه پادشاهی او، همگان به بقای خوب و شایسته‌ای دست می‌یابند.