شمارهٔ ۲۶ قطران تبریزی
قطران تبریزی / مقطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
ملکان را ز آسمان کبود
چون تو هرگز کریم و راد نبود
هرگز از تو کسی بلا نکشید
هرگز از تو کسی جفا نشنود
عید فرخنده باد بر تو ملک
باد یزدان ز جان تو خشنود
تا ترا درد رنجه داشت همی
روز مردم ز درد گشت کبود
ما همه بندگان چو شیفتگان
دل غم آلود و دیده خون آلود
تا بدین مایه حال تو یزدان
خلق را صنع خویشتن بنمود
بس نه بخشود بر تو باد یقین
بر همه مردم جهان بخشود
دار و گیر جهانیان را چرخ
ز تن و جان و دل ترا بزدود
تنت پالود کردگار ز درد
زود گردی درست و خرم زود
گر جهان بر تو وقف کرد خدای
نکند بر تو هیچ دشمن سود
باد چندان بقات در شاهی
که بود نام بت پرست و جهود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره ویژگی‌های مثبت و نیکوی یک ملک (پادشاه) است. شاعر به ستایش ملک می‌پردازد و او را کریم و رهنما توصیف می‌کند. او می‌گوید که هیچ‌کس از ملک آسیب نمی‌بیند و در روز عید، از یزدان برای او خوشنودی می‌طلبد. مردم به شدت در عشق و وفاداری به ملک وابسته‌اند و دلگرم به رحمت او هستند. اما همچنین به مشکلات و رنج‌های مردم اشاره می‌شود و ابراز امیدواری می‌شود که ملک بر اساس عدالت و دوستی حکومت کند و مورد جفا واقع نشود. در نهایت به این نکته اشاره می‌شود که اگرچه مشکلاتی وجود دارد، ولی امیدوارند که ملک از دردها رهایی یابد و در آرامش زندگی کند.