شمارهٔ ۳ قطران تبریزی
قطران تبریزی / مقطعات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
مرا بی وفا خواند آن بی وفا
که هرگز نگوید سخن بی جفا
ز من چون رسد بی وفائی بدوست
که دشمن نبیند ز من جز وفا
ندانم صواب از خطا زین قبل
صواب من او را نبیند خطا
نیازارد آن را بجان هیچ کس
که دل داده باشد مرا در عطا
از آن پس که من دیده باشم بدی
بجز نیکی از من نیابد جزا
ولیک از دل خویش گوید سخن
اگر ناسزا باشد و گر سزا
همیشه خلاف من آنکس کند
که من جویم او را همیشه رضا
قضا گرددان کار ما از سخن
همه کار نیکو کند مان قضا؟
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر از بی‌وفایی و وفاداری سخن می‌گوید. او به چالش وفاداری در روابط اشاره می‌کند و می‌گوید که اگر کسی او را بی‌وفا بخواند، نشان می‌دهد که او (طرف مقابل) از او وفاداری نمی‌بیند. شاعر تصریح می‌کند که کسی که به او عشق ورزیده باشد، هرگز نمی‌تواند او را بیازارد، زیرا او در تلاش است فقط نیکی کند. همچنین، او بر این باور است که حالتی که از دل شخص ناشی می‌شود، ممکن است با واقعیت تفاوت داشته باشد. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که برای بدست آوردن رضایت و قضاوت آن فرد، باید سعی کند کارهای نیک انجام دهد.