شمارهٔ ۹۶ قطران تبریزی
قطران تبریزی / مقطعات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
به تبریز خانه برین بر زمین؟
بکردم بدینار و در ثمین
پر از بوستانش یمین و یسار
پر از گلستانش یسار و یمین
ز بس بوی فرخار وارش هوا
ز بس نقش کابل مثالش زمین
فراوان در او خورده میر اجل
می سرخ بر نرگس و یاسمین
مرا همسر جان خود داشتی
چو از مرگ در جانش آمد کمین
ز دست من آن ظالمان بستدند
همی خوانم از غم علی الظالمین
از آن به بفر ملک بوالخلیل
یکی ساختم بر در او زمین
دو آباد کردم بوقت دو شاه
که دانست قدرم همان و همین
یکی شد یکی جاودان زنده باد
جهان را امیر و مهان را امین
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به توصیف زیباییهای تبریز و خانهاش میپردازد. او از باغها و گلها و بوستانهای پر از عطر تبریز سخن میگوید و به یاد همسرش که بر اثر مرگ از او جدا شده، غمگین است. او به ظلمی که نسبت به خود و همسرش روا داشته شده، اشاره میکند و در کل به یادآوری زیباییها و اندوههای زندگی میپردازد. شاعر همچنین به اهمیت تاریخی تبریز و شاهان آن اشاره میکند و آرزوی جاودانگی و امتیاز برای سرزمینش دارد.