شمارهٔ ۲۹۸ میرزا حبیب خراسانی
میرزا حبیب خراسانی / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
روز و شب بیهده با اختر خود جنگ مکن
بر دل خویش فراخای جهان تنگ مکن
هر چه دانی که بانجام نیاری بردن
هم ز آغاز بر او بنگر و آهنگ مکن
دل داننده بود آئینه صورت غیب
بعبث آینه را دستخوش زنگ مکن
پیش فرزانه دانا ره استیزه مپوی
مستی و عربده بر دانش و فرهنگ مکن
ننگ نادانی از ننگ تعلم بیش است
ای فرومایه ز آموزش کس ننگ مکن
پیشرفت همه کارت بجهان راستی است
قوت کار خود از حیله و نیرنگ مکن
چاره از صبر بجو حادثه را، نی زجزع
دل اگر تنگ شود حوصله را تنگ مکن
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به فرد توصیه می‌کند که با اختر خود (سرنوشت یا تقدیر) بیهوده جنگ نکند و نباید ذهن خود را درگیر چیزهای بی‌فایده کند. به جای آن، باید در آغاز به چیزهایی که نتیجه‌ای ندارند، نگاه نکند. دل دانا مانند آینه‌ای است که واقعیت‌ها را نشان می‌دهد و نباید آن را به بیهوده‌گی آلوده کرد. فرد باید از جدل با دانشمندان پرهیز کند و بر دانش و فرهنگ مستی نکند. نادانی بیشتر از نداشتن آموزش ننگ دارد و فرد باید از یادگیری خجالت نکشد. پیشرفت باید بر پایه صداقت باشد و نه نیرنگ و فریب. و در نهایت، در زمان مشکلات، باید صبر کرد و از تنگ شدن دل جلوگیری کرد.