نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۶۵ میرزا حبیب خراسانی

میرزا حبیب خراسانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

خانه گه تاریک و گاهی روشن است

یارب این نور از کدامین روزنست

یارب این دل از چه گوهر ساختند

کوگهی از موم و گه از آهن است

یارب این مسند اسیر حکم کیست

کو گهی از جم گهی زاهریمن است

میر این محفل که باشد وز چرو

گاه چون گلشن گهی چون گلخن است

گاه چون جنت شگفته اندرو

صد هزاران باغ سرو سوسن است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به تضادهای موجود در زندگی و جامعۀ انسانی اشاره می‌کند. خانه‌ی زندگی گاهی تاریک و گاهی روشن است و شاعر از خداوند سوال می‌کند که این نور و روشنایی از کدام منبع می‌آید. او همچنین به پیچیدگی‌ و متغیر بودن دل انسان اشاره می‌کند که گاهی شبیه موم و گاهی به سختی آهن است. شاعر از قدرت و سرنوشت انسان‌ها می‌پرسد که در دست کیست و اینکه چه بر سر آنان می‌آید. میردیگری که در این محفل است، علاوه بر توصیف زیبایی‌های بهشت، به وضعیت‌های مختلف زندگی اشاره کرده و آن را گاهی شبیه گلشن و گاهی شبیه گلخن (محل سوختن) می‌داند. در کل، شعر بیانگر جستجوی انسان به دنبال نور و حقیقت در دنیای پر از تضادهای زندگی است.