شمارهٔ ۹۶ میرزا حبیب خراسانی
میرزا حبیب خراسانی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
عشق است که اندر دو جهان راه نجات است
بحریست که یک چشمه از آن آب حیات است
بحر است و چه بحر است نه قلزم نه محیط است
شط است و چه شط است نه جیحون نه فرات است
دارای جهان است که بالای جهانست
بیرون ز جهانست که افزون ز جهات است
آبی است که جاری بوهارات و تلال است
روحی است که ساری بجمادات و نبات است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، عشق به‌عنوان منبع نجات و حیات در دو جهان معرفی می‌شود. عشق مانند دریایی عمیق است که آب حیات را در خود دارد و نسبت به دیگر آب‌ها (مانند جیحون و فرات) عظیم‌تر و باارزش‌تر است. این عشق فراتر از جهان مادی است و تمام موجودات را در بر می‌گیرد و به زندگی و روح آنها معنا می‌بخشد. در واقع، عشق روحی است که در تمام جانداران و گیاهان جریان دارد و وجود آنها را سامان می‌بخشد.