شمارهٔ ۵۶۵ جویای تبریزی
جویای تبریزی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
رخت آیینه را لبریز صاف نور می سازد
شرر را در دل خارا چراغ طور می سازد
دل اهل ریا از ترک دنیا تیره می گردد
سحر را چشم پوشیدن شب دیجور می سازد
ز دونان بیشتر اهل بصیرت در تعب باشند
مگس با چشم مردم خویش را زنبور می سازد
علاج چرخ کج رو پشت دست همتم داند
کمان سخت را سرپنجهٔ پرزور می سازد
ز خود دوری گزین باشد زنزدیکان او گردی
به خود نزدیکیت از بزم جانان دور می سازد
به عنوان کنایه ریزه خواینهای غیر امشب
ز غیرت خاطرم را محشور زنبور می سازد
نباشد بی سبب آمیزش می با کدو جویا
مزاج خشک مغزان را می انگور می سازد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف حالات و ویژگی‌های انسانی و اجتماعی می‌پردازد. شاعر به زیبایی نقش نور و روشنایی را در آینه و همچنین اثرات شرارت و تیره‌روزی بر دل‌ها بیان می‌کند. او می‌گوید که دل اهل ریا به سبب دوری از دنیا تیره می‌شود و تنها کسانی که بصیرت دارند، دچار تعب و زحمت می‌شوند. شاعر در ادامه به تأثیر خودداری بر نزدیکان اشاره می‌کند و می‌گوید انسان‌ها با نزدیک شدن به خود، از بزم و حال خوب دور می‌شوند. او همچنین به اهمیت غیرت و شناخت در روابط اشاره می‌کند و در نهایت تأکید می‌کند که ترکیب می و محبت باید با دقت و توجه انجام شود تا اثرات مثبت داشته باشد.