شمارهٔ ۱۰۹ خواجوی کرمانی
خواجوی کرمانی / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
گفتم که «مکِش گِرد رخ آن خط سیاه»
گفت «از شب تیرهروی کی تابد ماه؟»
از عاج به یک زمان دو رخ بتراشم
گر زآنک رخ سفید میخواهد شاه
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
غزل به تجلی زیبایی و عشق میپردازد. گوینده از معشوق میخواهد که از خط سیاه بر چهرهاش کم کند، اما معشوق با این پاسخ مواجه میشود که چون شب تیره است، نمیتوان ماه را دید. گوینده هم در ادامه بیان میکند که اگر امکان داشت، از عاج دو چهره زیبا میساخت، چون شاه تنها رخ سفید را میپسندد. این ابیات نشاندهنده ارتباط بین زیبایی، عشق و محدودیتهای آن در دنیای واقعی است.