نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

رباعی شمارهٔ ۴۰ خیام

خیام نیشابوری / رباعیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

گر شاخِ بقا ز بیخِ بختت رُسْته‌ست

ور بر تنِ تو، عُمْر، لباسی چُسْت است

در خیمهٔ تن که سایبانی‌ست تو را

هان تکیه مکن که چارمیخش سُسْت است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این ابیات به مفهوم ناپایداری زندگی و فریبندگی ظواهر اشاره دارند. اگر شاخ بقا، یعنی نشانه‌های زندگی و خوشبختی، از ریشه‌ی بخت و اقبال تو جوانه زده باشد، یا اگر لباس عمر به خوبی بر تن تو اندازه گرفته شده باشد، نباید در خیمه‌ی تن به ظواهر تکیه کنی؛ زیرا پایه‌های این خیمه، که به گونه‌ای نماد جسم و زندگی است، سست و ناپایدارند. به عبارت دیگر، به دنیا و مادیات تکیه نکن، چون همه چیز در این دنیا گذرا و ناپایدار است.