شمارهٔ ۲۸ خیالی بخارایی
خیالی بخارایی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
از سبزهٔ خطّت ورق گل رقمی یافت
وز سرو قدت فتنه به عالم علَمی یافت
اکنون دل و نقش دهن تنگ تو کز وی
بسیار طلب کرد نشانیّ و نمی یافت
دل پیش قدت سرو سرافراز چمن را
از شیوهٔ صاحب قدمی بی قدمی یافت
آزرده چنانم که ز حال دل ریشم
هرکس که شد آگه به حقیقت المی یافت
ای نی به تو گرم است دگر جان خیالی
کز نالهٔ دلسوز تو بیچاره دمی یافت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره زیبایی و تاثیرگذاری عشق و دلشکستگی است. شاعر از زیبایی معشوق خود، که به سبزه و سرو شبیه است، سخن می‌گوید و از حال دل خود که در اثر این عشق به تنگنا رسیده، ابراز ناراحتی می‌کند. شاعر با اشاره به اینکه دلش در جستجوی نشانه‌ای از معشوق است، نشان می‌دهد که عشق او عمیق و دردناک است. همچنین او به احساساتی چون ناامیدی و غم خود اشاره می‌کند و از ناله‌های دلش، که ناشی از این عشق ناکام است، سخن می‌گوید. در کل، این شعر به بیان زیبایی‌های عشق و در عین حال درد و رنجی که با خود به همراه دارد، می‌پردازد.