شمارهٔ ۷۸ - رباعیات محتشم کاشانی
محتشم کاشانی / قطعات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
ازین شش رباعی که کلکم نگاشت
برای جلوس خدیو جهان
هزار و صد بیست تاریخ از او
قدم زد برون هشت افزون بران
بدین سان که از هر دو مصرع زنند
بهم خالداران دم از اقتران
دگر سادگان پس گروه نخست
ثباتی و بر عکس آن همچنان
چه شد زین چهار اقتران در عدد
هزار و صد و چار مطلب عیان
ز هر مصرعی نیز به روی فزود
یکی از تواریخ معجز بیان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شش رباعی که سروده شده، به بیان تاریخ جلوس پادشاه جهان میپردازد. در مجموع هزار و صد و بیست سال از تاریخ جلوس او گذشته و عدد ۸ نیز به آن افزوده شده است. ظاهر این رباعیها به نوعی به تعامل و پیوند بین دو مصرع اشاره دارد. با توجه به تعداد و نوع اقترانها، به چهار اقتران در عدد هزار و صد و چهار اشاره شده و از هر مصرع نیز به جمع تواریخ جدید پرداخته شده است. این متن به طور کلی بر ارتباطات تاریخی و معانی نهفته در اشعار تأکید میکند.