شمارهٔ ۴۲۴ سعیدا
سعیدا / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
ماه ما بالذات یک ماه است و اسما مختلف
شمس یک شمس است لیک امروز فردا مختلف
ز اختلافات نمود دهر احول بین مشو
هست دیبا یک بساط و نقش دیبا مختلف
در تجلی وحدت صرف است ما زان بی خبر
می نماید آفتاب از رنگ مینا مختلف
هستی کونین را فرقی در الوان است و بس
برگ یک برگ است لیکن رنگ رعنا مختلف
طبع انسان در ازل ضدیتی دارد به هم
گه موافق می شود مجنون و لیلا مختلف
سوی اصل خویش اعیان را نمی باشد دویی
می شود زاین روی ظاهر سر اشیا مختلف
او ز روی حکمت این اضداد را ترکیب کرد
بهر معجون ساختن می باید اجزا مختلف
در جهان هر کس به رنگی می پرستد دوست را
شهر یک شهر است و یک بازار و سودا مختلف
برنمی آید سعیدا صحبت ما با جهان
خلق ما شد از ازل با رسم دنیا مختلف
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی تنوع و اختلاف در جهان و هستی میپردازد. شاعر با مثالی از ماه و آفتاب نشان میدهد که با وجود یگانگی، اشیا و پدیدهها در ظاهر متفاوت هستند. او تأکید میکند که انسانها نیز در طبع و احساسات خود معانی مختلفی دارند و در عین حال به اصل واحدی متصل هستند. در نهایت، شاعر اشاره میکند که همه چیز بر اساس حکمت و برای ایجاد تنوع و زیبایی در زندگی ترکیب شده و هر کس به طریقی دوست و هدف خود را میپرستد. به این ترتیب، دنیا با همه تفاوتهایش باز هم یکپارچه است.