بخش ۱۹۰ - ظل‌الاله صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
بود ظل اله انسان کامل
کمالات حق او را جمله حاصل
تحقق یافت بی‌نقص دوئیت
جناب او بجمع واحدیت
بود مرات جمع ذات واحد
کمال واحدیت ز او مشاهد
بهر دوری عیان در عالم او بود
بد اریک ور هزاران آدم او بود
همیشه یار ما یکتاست در دهر
نکوتربین که بی‌همتاست درد هر
نه پنداری که جز او آدمی هست
و یا جز ملک عشقش عالمی هست
بیکتائی سخن با راستان کرد
هر آن یکتا شد از وی داستان کرد
جمال خویش در وی ذوالکرم دید
بمرأت ازل حس قدم دید
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به وصف انسان کامل و کمالات الهی او می‌پردازد. شاعر بر این باور است که انسان کامل تمامی کمالات را به طور کامل داراست و در حقیقت تجلی وحدت الهی است. او می‌گوید که هیچ موجودی جز او وجود ندارد و با وجود هزاران آدم، همیشه یک حقیقت یکتا در عالم وجود دارد. در نهایت، شاعر بر یکتایی و بی‌نظیری او تأکید می‌کند و بیان می‌کند که جمال و کمال الهی در انسان کامل تجلی یافته است.