نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۵۳ - الکلمه صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

کلمه هست بر چشم مشاهد

کنایت در یقین از کل واحد

ز ماهیات و اعیان و حقیاق

ز موجودات خارج هم بلایق

دگر فی‌الجمله از هر ذی تعین

که او را هست در حدی تمکن

بود مخصوص معقولات لایق

ز ماهیات و اعیان وحقایق

معین بر کلمه معنویه

و یا غیبیه گردانی رویه

دگر هم خارجیات شهودی

کلمه شد اگر دانی وجودی

مجردها مفرقها کدام است

کلمه تامه وین خود تمام است

کلمه پس سه قسم آمد بتحقیق

بفهم هریک از حق جوی توفیق

یکی غیبه و هم معنویه

وجودیه دوم اند رویه

دگر هم تامه در ثالث آمد

جهان از این سه معنی حادث آمد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به بررسی مفهوم کلمه و وجود می‌پردازد و سه نوع وجود را معرفی می‌کند. کلمه به عنوان یک نشانه از وجود، به یقین اشاره دارد و شامل ماهیات، اعیان و حقیقت‌ها می‌شود. وجود می‌تواند به سه دسته تقسیم شود: ۱. وجود غیبی و معنوی ۲. وجود واقعی و متجلی ۳. وجود تام و کامل بیان می‌شود که جهان از این سه نوع وجود بوجود آمده و درک هر یک از آن‌ها نیازمند معرفت و فهم عمیق است.