بخش ۳۵۷ - کون الفطور غیر مشتت للشمل صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
کنون کون الفطور آمد به نیت
که للشمل است آن غیرمشتت
تکثر واحدالحق را بتجویز
بود اندر تعینها و تمییز
که در جمعیت اللهش تفرق
نیابد راه در حین تعلق
بود یعنی که در بحرالاحد غرق
ولی با امتیاز عالم فرق
بجمع خویش باقی بیتعسر
بود در عین تفریق و تکسر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این ابیات به اهمیت وحدت و یکپارچگی اشاره میشود. شاعر بیان میکند که حالا به نیت جمعآوری افراد آمده است، چرا که وحدت از تفرقه مهمتر است. او میگوید که در حالی که حق یکی است، در وجودهای مختلف و مشخصات، تنوع دیده میشود، اما در جمعیت خداوند تفرقهای وجود ندارد. این مفهوم به این معناست که همه چیز در حقیقت به یکدیگر متصل است، مانند دریا که در عین داشتن امتیازها و تفاوتها، همچنان یکپارچه باقی میماند و در عین تعدد، وحدت خود را حفظ میکند.