نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۶۹ - اللطیفه صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

لطیفه چیست تدقیق اشارت

که در فهم است و ناید در عبارت

بمعنی بس اشاراتی دقیق است

که لفظ از بهر ضبطش لایلیق است

عبارت باشد از جولان او تنک

سمند لفظ در میدان او لنگ

بخاطر آید اما در بیانی

نگنجد وین بداند نکته دانی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

لطیفه به معنای نکته‌ای است که فهم آن آسان است، اما بیان آن به کلمات دشوار. این اشارات دقیق و معنادار هستند، ولی زبان نمی‌تواند به‌خوبی آنها را منتقل کند. در واقع، بیان کردن این لطیفه‌ها مانند سوار شدن بر یک اسب لنگ است که نمی‌تواند به خوبی در میدان حرکت کند. به این ترتیب، نکات عمیق و هوشمندانه‌ای وجود دارند که در ذهن می‌مانند اما در کلام نمی‌گنجند.