نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۶ - الاحدیه صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

احدیت بود وصفی که ساقط

در او باشد صفتها با روابط

بود وصفی که او خود عین ذاتست

برون از جمع اسماء و صفات است

نه اسم و رسم را آنجا مقام است

نسبها و تعینها تمام است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این ابیات درباره مفهوم احدیت صحبت می‌کند. در اینجا گفته می‌شود که حقیقت احدیت به گونه‌ای است که هیچ صفت یا رابطه‌ای نمی‌تواند آن را تعریف کند. این وصف اساساً خودِ ذات است و از مجموعه اسم‌ها و صفات جداست. در این مقام هیچ‌گونه تعین یا نسبتی وجود ندارد و همه تعین‌ها و تقسیمات به کلی از بین رفته‌اند.