نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۲۲ سنایی

سنایی غزنوی / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

ایا معمار دین اول دل و دین را عمارت کن

پس آنگه خیز و رندان را سحرگاهی زیارت کن

خرابات ای خراباتی به عین عقل چون دیدی

نهان از گوشه‌ای ما را به عین سر اشارت کن

بکش خط بر همه عالم ز بهر رند میخانه

زیارت رند حضرت را برو مسح و طهارت کن

جهان کفر و ایمان را ز سوز عشق بر هم زن

عیار نیک بر کف گیر و یک ساعت عبارت کن

به سیم و زر خراباتی همی با تو فرو ناید

تو با رند خراباتی به جان و دل تجارت کن

حرارت‌های نفسانی بسوزد دینت را روزی

اگر در راه دین مردی علاج این حرارت کن

ز دعوی گر کله داری سنایی را کلاهی نه

ز معنی گر زیان بینی عبارت را کفارت کن

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر دعوتی است به توجه به دل و ایمان فردی قبل از هر چیز. شاعر از مخاطب می‌خواهد که ابتدا به عمارت دل و دین بپردازد و سپس به دیدار اهل رندی بشتابد. او همچنین به اهمیت عقل و درک از طریق تجربه اشاره می‌کند و از معشوق (رند) می‌خواهد که به مقامات و آداب دینی توجه کند. همچنین، شاعر به نفسانیت و چالش‌های راه دین اشاره کرده و پیشنهاد می‌دهد که برای مقابله با این چالش‌ها باید به عشق و اخلاص پرداخت. در نهایت، او به این نکته اشاره دارد که در علم و حقیقت، باید به سادگی و صداقت توجه کرد و به جای دعوی و تفاخر، به معنی واقعی و جنبه‌های عملی دین روی آورد.