سنایی غزنوی
زندگی‌نامهٔ سنایی
ابوالمجد مجدود بن آدم متخلص به سنایی شاعر و عارف بزرگ و نامدار نیمهٔ دوم سده پنجم و نیمهٔ اول سدهٔ ششم هجری است. وی در سال ۴۶۳ یا ۴۷۳ هجری قمری در غزنین دیده به جهان گشود. چنان چه از شعر سنایی برمی‌آید، او به تمام دانش‌های زمان خود آگاهی و آشنایی و در برخی تبحر و استادی داشته است. وی در سال ۵۲۵ یا ۵۳۵ هجری قمری در سن ۶۲ سالگی درگذشت. از آثار وی می‌توان به دیوان‌های قصیده، غزل، ترکیب و ترجیع، قطعه و رباعی اشاره کرد. به علاوه، مثنوی‌های وی معروف و بدین قرارند: مثنوی‌های حدیقةالحقیقه، طریق التحقیق، کارنامهٔ بلخ، سیر العباد الی المعاد، عشق‌نامه و عقل‌نامه. سه مکتوب و یک رسالهٔ نثر نیز به وی نسبت داده‌اند.
آثار سنایی
شعرهای سنایی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸۸ — عشق تو بربود ز من مایهٔ مایی و منی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸۷ — ای سنایی چند لاف از خواجه و مهتر زنی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸۹ — ای اصل تو ز خاک سیاه و تن از منی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۱ — بمیر ای حکیم از چنین زندگانی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸۵ - این قصیدهٔ غرا از زادهٔ سرخس است — ای سنایی بی کله شو گرت باید سروری
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸۴ — ای دل ار خواهی که یابی رستگاری آن سری
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸۶ - در مدح شرف الملک امیر زنگی محسن — با چشم چو بحرم ز گهر خنده نگاری
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۰ - دریغا کو مسلمانی — مسلمانان، مسلمانان، مسلمانی، مسلمانی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۶ — زیر دام عشوه تا چند ای سنایی دم زنی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۷ — بیا تا اهل معنی را درین عالم به غم بینی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۳ - توصیف روح در بدن — شگفت آید مرا بر دل ازین زندان سلطانی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۵ — از خانه برون رفتم من دوش به نادانی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۸ — دلا تا کی درین زندان فریب این و آن بینی؟
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۴ - در مدح ابوبکربن محمد — ای کس به سزا وصف تو ناکرده بیانی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۹ - در جواب شعر فضل بن یحیی و عذرخواهی از رفتن و منع صاعد از آمدن — فضل یحیاست بر ضعیف و قوی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۱۹۲ - در نکوهش بزرگان زمان و مدح بونصر احمد سعید — تا کی این لاف در سخن رانی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۰۱ - در مدح بهرامشاه — چرا چو روز بهار ای نگار خرگاهی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۰۳ - این چند بین را فضل بن یحیی بن صاعد هروی به سنایی فرستاد و در آن درخواست دیدار کرد — هستی به حقیقت ای سنایی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۰۴ — ای خواجه ترا در دل اگر هست صفایی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۰۰ - در مدح بهرامشاه — نه از اینجا نه از آنجا دل من برد مهی
- قصیدهٔ شمارهٔ ۲۰۲ - در مدح خواجه ابو یعقوب یوسف‌بن احمد — ای بنده به درگاه من آنگاه بر آیی
- شمارهٔ ۲ — خیز ای دل زین برافگن مرکب تحویل را
- شمارهٔ ۳ — نبودی دین اگر اقبال مرد مصطفایی را
- شمارهٔ ۱ - قصیده — ذات رومی محرم آمد پاک دل کرباس را