شمارهٔ ۲۷ - در مدح وزیر سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / قصاید / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
ای روز عید خلق وز خلق را نجات
بر تو بخیر باد و سعادت شب برات
باشد بلی بخیر و سعادت برات تو
چون خلق را زعدل تو باشد زغم نجات
در دیده مروت و اندر تن خرد
شایسته چون حیائی و بایسته چون حیات
از بهر تازه بودن دلهای خاص و عام
پیوسته درفشانی چون ابر بر نبات
بر اعتقاد تست دل عام را قرار
بر رأی تست قاعده خاصر اثبات
صاحب توئی و صاحب دولت توئی و هست
دولت بتو فروخته خود را ببیع بات
گر در میان بادیه جوئی نشان کنی
آنجا رود بدولت تو دجله و فرات
هر شاهرا که چون تو وزیری بود بود
شطرنج ملک خصم رسیده بشاه مات
از فتح سومنات وز محمود زاولی
باقیست زنده نامی و او یافته وفات
محمود شاه مشرق دخر الملوک را
دیدار تو وزیر به از فتح سومنات
بهتر ز سومنات گشائی بنوک کلک
بر فال نیک چون بگشائی سر دوات
از خالق کریم سوی تو کرامت است
وز تو بخلق او همه بر است و مکرمات
دادی زکات جاه بسی بندگانش را
ایزد کناد جاه تو افزون ازین زکات
باز آمده به خیر و سعادت برات تو
پذرفته باد روز و شبت روزه و صلات
گر نیک بنگرند به لطف و به قهر تو
دانند کاین حیات دهد وآن دگر ممات
من بنده را نجات ده از محنت زمان
ای روز عید خلق و ز غم خلق را نجات
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر در روز عید و شب برات، به شادی و نیکی اشاره دارد و شاعر از خداوند میخواهد تا به همه انسانها نفع برساند و آنها را از غم و درد نجات دهد. شاعر بر اهمیت عدالت و مروت تأکید میکند و از وزیر یا مقام عالیرتبهای یاد میکند که با کارهای خوبش، دلها را شاد و آباد میکند. همچنین، شاعر به موفقیتها و دستاوردهای بزرگ در تاریخ اشاره میکند و بدین ترتیب، اهمیت خدمات و نیکیهای فردی و اجتماعی را برجسته میسازد. در پایان، شاعر آرزو میکند که از مشکلات و سختیهای زمانه نجات یابد و همگان در این روز شاد و نیکو باشند.