شمارهٔ ۲۹ - آخر چه هست این؟ سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب)
ای خصلت تو هشتن، آخر چه خصالست این
وی فعل تو برگشتن، آخر چه فعالست این
در . . . ن هلی و هشتی، برگردی و برگشتی
ای مایه هر زشتی، آخر چه خصالست این
در . . . ن برو در . . . ن هل، مندیش حرام از حل
ای سوده به . . . ن بلبل آخر چه بلالست این
بسیار تو بر آنک، دادی بمیان را نک
ای دو نک خر آنک آخر چه وبالست این
در باغ کفت حمدان بنشاند نهال کان
ای پورزن دربان، آخر چه نهالست این
. . . نت چو شگال کورانگور خور نیمور
ای خر زه خور تیمور آخر چه شگالست این
هر روز مرا پرسی، دو پانزده باشد سی
ای کو بره طوسی آخر چه سئوالست این
مثل تو ندیدم کس، کو داده بود از پس
ای گنده دل بر خس، آخر چه خصالست این
ریشت بکنم بشنو، تا باز برآری نو
بر سبلت خود ری رو، آخر چه سبالست این
. . . ن تو چنان رنده، گالی است گه آگنده
ای مردک خربنده، آخر چه جوالست این
پیش دل تو بد دل، از . . . ادن بی مشکل
ای . . . ل مقامر دل آخر چه شکالست این
ای باخته خالک را، وی مانده دو الک را
ای برده سفالک را، آخر چه سفالست این
از بیم مرا ایدر، ریدی بشوال اندر
ای خواهر خالت غر، آخر چه شوالست این
چون شعر سنائی کم گویند درین عالم
ای چون تو ندیده جم، آخر چه جمالست این
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن شعری است که در قالب پرسش و جواب به بررسی ویژگیها و شخصیت فردی خاص میپردازد. شاعر با استفاده از توصیفاتی چون "خصال"، "فعل"، "زشت"، "نهال" و "جمال" به مشخصات و صفات این شخص اشاره میکند و در هر بیت با زبان غیر مستقیم و بازی با کلمات از او سوالاتی میپرسد. در نهایت، شاعر به تحسین و تمجید از این فرد میپردازد و نشان میدهد که در نظراتش عجیب و بینظیر است. به طور کلی، این شعر ترکیبی از انتقاد و ستایش است که شخصیت و اعمال فرد را به تصویر میکشد و سوالاتی در مورد ماهیت واقعی او ایجاد میکند.