اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگینامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده میشود. او در قصیدهسرایی تحت تأثیر اساتید قصیدهسرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی میخواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شماره ۸ - تاریخ وفات — اجل بحکم الهی چو کوس رحلت زد
- شماره ۹ - تاریخ ولادت فرزند حبیب الله — محبا حبیب الله آن مظهر لطف
- شماره ۱۱ - تاریخ ولادت — این گوهر پاک کو جهانگیر شود
- شماره ۱۰ - تاریخ وفات میر محمود — گل باغ دل میر محمود محروم
- شماره ۱۳ - تاریخ فوت شاهقلی — ز عالم رفت آن شاه قلی نام
- شماره ۱۴ - تاریخ بنا — در زمان عدل شاهنشاه عهد
- شماره ۱۲ - تاریخ وفات شاه ملا — رفت آخر از جهان آن نیکنام
- شماره ۱۵ - تاریخ وفات سید نظام الدین — نظامی نیست دنیا را دلا از عهد او بگسل
- شماره ۲۳ - تاریخ وفات تاج الدین — تاج دین خواجه زاده اسماعیل
- شماره ۱۶ - تاریخ وفات یادگار محمود — رفت آخر از جهان میر اجل
- شماره ۲۱ - تاریخ وفات میر لطف الله — هر که آمد در وجود آخر برفت
- شماره ۱۸ - تاریخ وفات احمد آقا — ز عالم گر برون شد احمد آقا
- شماره ۱۷ - تاریخ ولادت پسر میرزا علی — خضرت میرزا علی کایزد
- شماره ۲۰ - تاریخ تکیه عافیت — شکر کز همت فرخنده به توفیق اله
- شماره ۲۲ - تاریخ وفات خواجه کمال — آن کز غم او شمع چگل میسوزد
- شماره ۱۹ - تاریخ فوت قوام الدین حسین — ایکه اینجا میرسی گو رحمت حق تا ابد
- شماره ۲۷ - تاریخ وفات خواجه محمد — حیف کاخر شد از جهان بیرون
- شماره ۲۶ - تاریخ وفات خواجه لطف الله جراح — دریغ از خواجه لطف الله جراح
- شماره ۲۵ - تاریخ وفات پدر — پدر صالحم نهالی بود
- شماره ۳۰ - تاریخ وفات خواجه زین الدین — مظهر لطف خواجه زین الدین
- شماره ۲۸ - تاریخ وفات پیر محمد چنگی — آه از فلک که کوس رحیل است ساز او
- شماره ۲۹ - تاریخ وفات خواجه حسن — خواجه حسن سرو گلستان حسن
- شماره ۳۱ - تاریخ وفات علاء الدین احمد — عقل اول علاء دین احمد
- شماره ۲۴ - تاریخ وفات خواجه بسحاق — خواجه بسحاق پیر صاحبدل