اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۵۵ — کسی که صاحب عقل است هوشیار بود
- شمارهٔ ۵۶ — کلک اهلی همچو مژگانش در افشان دایم است
- شمارهٔ ۵۸ — مرغان عرش بر سر طوبی نشسته اند
- شمارهٔ ۶۱ — در شعر هر که از پی معنی خاص رفت
- شمارهٔ ۵۷ — تمام لذت عالم چو دانه و دام است
- شمارهٔ ۶۰ — جوان معرکه نادیده یی و میگویی
- شمارهٔ ۵۴ — عارف عیسی نفس نام و نشان گم میکند
- شمارهٔ ۵۹ — ایکه گویی که بحسن سخن من اهلی
- شمارهٔ ۶۳ — هر پسر را که بود آب رخ از دولت تیغ
- شمارهٔ ۶۲ — چو کوی محتسب ترکان نشین شد
- شمارهٔ ۶۵ — پیر بی دندان ندارد لذتی از هیچ قوت
- شمارهٔ ۶۴ — مرا ملا معین کردنی دوش
- شمارهٔ ۶۷ — حال درویش خسته باز مپرس
- شمارهٔ ۶۶ — اینهمه جانی که مسکین کوهکن در عشق کند
- شمارهٔ ۶۸ — فغان من همه از دست توسن نفس است
- شمارهٔ ۶۹ — مست خوبان خون خورد از دل بجای می بلی
- شمارهٔ ۷۰ — به زیر سایه گل خفته لیلی
- شمارهٔ ۷۲ — گفت کسی خوش بود عمر دو کاندر یکی
- شمارهٔ ۷۴ — دو حرفی بخدمت فرستادمت
- شمارهٔ ۷۵ — مسیحا را اگر گویند خاموش
- شمارهٔ ۷۶ — رسول از ره معجز حکیم جانبخش است
- شمارهٔ ۷۷ — خوش است کنج حضور و دل از جهان فارغ
- شمارهٔ ۷۳ — گر ترقی همچو ماه نو کند حال کسی
- شمارهٔ ۷۱ — ماه فروین بطبع تریاک است