امامی هروی
درگذشته ۶۸۶ هجری قمری
زندگی‌نامهٔ امامی هروی
ملک‌الشعراء رضی‌الدین ابوعبدالله محمد بن ابی‌بکر بن عثمان هروی (وفات ۶۸۶ ه. ق) متخلص به امامی از شاعران ایرانی اوایل روزگار ایلخانی است. زادگاه او هرات بوده و مدح پادشاهان کرت را کرده است. او از شاعرانی است که در سدهٔ هفتم روش شاعران شرقی را در شعر خود حفظ کرد. وی با شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی، خواجه مجدالدین همگر، شمس الدین محمد صاحب دیوان و معین الدین پروانه معاصر بوده و چنان‌که از دیوانش استنباط می‌شود علاوه بر شعر، در علوم بلاغی، ادبیات عرب و نیز علوم عقلی از سرآمدن روزگار خود بوده‌است. دیوان امامی نزدیک به دو هزار بیت (یا اندکی بیشتر) است که در قالب قصیده، غزل، ترجیعات، مقطعات و رباعیات است. از این شاعر، رساله ای به زبان عربی در شرح یکی از قصاید شاعر معروف عرب، ابوالحارث غیلان بن عقبه، مشهور به ذوالرمه (متوفی ۱۱۷ هجری) در دست است که این رساله را به نام یکی از اتابکان نوشته و در آن لطایف و نکات ادبی، نحوی و لغوی قصیده یاد شده را شرح کرده‌است. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار امامی هروی
شعرهای امامی هروی
- شمارهٔ ۲۷ - در مدح علاء الدوله ابوالفتح — بر اوج گنبد گردون ز موج لجه ی عالم
- شمارهٔ ۲۸ - در مدح سلطان شرف الدین یوسف — همچو مهر از خاور و باد از ختن
- شمارهٔ ۳۲ - در مدح خواجه شمس الدین محمد جوینی صاحب دیوان — از صفای صفه ات، ترکیب عالم را روان
- شمارهٔ ۲۵ - در مدح علاء الدوله ابوالفتح — در آمد از در من دوش مست خواب و خیال
- شمارهٔ ۲۶ - در مدح زین الدین هندی — دوش بیخود ز خود جدا گشتم
- شمارهٔ ۳۰ - در مدح فخرالملک — در سلک نظم گوهر نظم خدایگان
- شمارهٔ ۲۹ - تجدید مطلع — کای سر زلف ترا شب در شکن
- شمارهٔ ۳۱ - در مدح الغ ترکان خاتون — ماه من تا جان و گوهر در شکر دارد نهان
- شمارهٔ ۳۳ - در مدح فخرالملک — ای ز ایوان رفیعت آسمان گشته زمین
- شمارهٔ ۳۴ - حضرت جان پرور دستور شاه — حضرت جان پرور دستور شاه
- شمارهٔ ۳۸ - تجدید مطلع سوم — که ای فراق تو جان از تنم جدا کرده
- شمارهٔ ۳۶ - در مدح فخر الملک — زهی ببوی تو گل پیرهن قبا کرده
- شمارهٔ ۳۷ - تجدید مطلع — زهی جلال تو از عرش متکا کرده
- شمارهٔ ۴۰ - در مدح علاء الدوله رکن الدین ابوالفتح قتلغ شاه — منت ایزد را که بعد از طول و عرض و سال و ماه
- شمارهٔ ۳۵ - مژده دولت را که باز آمد سوی اقلیم جاه — مژده دولت را که باز آمد سوی اقلیم جاه
- شمارهٔ ۳۹ - در مدح ظهیرالدین نصیر الملک صاحب دیوان — ای به صنعت شام را بر صبح پرچین ساخته
- شمارهٔ ۴۱ - کماندار چشم تو در ناتوانی — کماندار چشم تو در ناتوانی
- شمارهٔ ۴۴ - قصیده در ملک فخرالملک — چون کبک شسته لب بشراب مروقی
- شمارهٔ ۴۳ - در مدح ضیاء الدین علی — ز آیینه ی سپهر چو شد رنگ منجلی
- شمارهٔ ۴۲ - در مدح فخرالملک — صبح است در ده ای پسر ماه چهره می
- در مدح امام علی بن موسی الرضا علیه السلام — ای سپهر رفعت قدر تو در وصف النعال
- ای دل اندر پردهٔ تقدیر کس را راه نیست — ای دل اندر پردهٔ تقدیر کس را راه نیست
- شمارهٔ ۲ — ثبت فرمای تا شوی واقف
- شمارهٔ ۱ — آسمان داد فخرالملک خورشید زمین