امامی هروی
درگذشته ۶۸۶ هجری قمری
زندگی‌نامهٔ امامی هروی
ملک‌الشعراء رضی‌الدین ابوعبدالله محمد بن ابی‌بکر بن عثمان هروی (وفات ۶۸۶ ه. ق) متخلص به امامی از شاعران ایرانی اوایل روزگار ایلخانی است. زادگاه او هرات بوده و مدح پادشاهان کرت را کرده است. او از شاعرانی است که در سدهٔ هفتم روش شاعران شرقی را در شعر خود حفظ کرد. وی با شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی، خواجه مجدالدین همگر، شمس الدین محمد صاحب دیوان و معین الدین پروانه معاصر بوده و چنان‌که از دیوانش استنباط می‌شود علاوه بر شعر، در علوم بلاغی، ادبیات عرب و نیز علوم عقلی از سرآمدن روزگار خود بوده‌است. دیوان امامی نزدیک به دو هزار بیت (یا اندکی بیشتر) است که در قالب قصیده، غزل، ترجیعات، مقطعات و رباعیات است. از این شاعر، رساله ای به زبان عربی در شرح یکی از قصاید شاعر معروف عرب، ابوالحارث غیلان بن عقبه، مشهور به ذوالرمه (متوفی ۱۱۷ هجری) در دست است که این رساله را به نام یکی از اتابکان نوشته و در آن لطایف و نکات ادبی، نحوی و لغوی قصیده یاد شده را شرح کرده‌است. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار امامی هروی
شعرهای امامی هروی
- شمارهٔ ۸ — خمس و ثلث زوج و فردی را که ثلث خمس او
- شمارهٔ ۹ — بنگار سبک دوازده، ده را
- شمارهٔ ۱۲ — ای جهانت بر جهانداری دلیل
- شمارهٔ ۱۵ — دو نتیجه است در جهان وجود
- شمارهٔ ۱۱ — زهی بپای تفکر بسیط عالم غیب
- شمارهٔ ۱۳ — فروغ دیده ی معنی شهاب دولت و دنیا
- شمارهٔ ۱۴ — ای بصد برهان در بحث حقایق گردون
- شمارهٔ ۱۰ — ستوده شمس دین ای صبح لفظت
- شمارهٔ ۱۹ — زهی تیر لفظ ترا گاه معنی
- شمارهٔ ۱۷ — زهی نوک کلک تو بحر معانی
- شمارهٔ ۱۸ — ای غایت اندیشهٔ دانش سخنت را
- شمارهٔ ۲۰ — پریرخی که سوم حرف نام او عددیست
- شمارهٔ ۱۶ — دلم ز روح سحرگه سوال کرد به لفظی
- شمارهٔ ۱ — زلف اندر تاب چینی دیگرست
- شمارهٔ ۲ — شبت ز بهر چه بر روز سایبان انداخت
- شمارهٔ ۳ — ز دل بگذر کرا پروای جانست
- شمارهٔ ۹ — مرا که گفت که دل بگسل از دیار و ز یار؟
- شمارهٔ ۱۰ — از نسیم زلفش ای باد سحر
- شمارهٔ ۴ — با عشق دلی که آشنا نیست
- شمارهٔ ۵ — ترک من دل بردن آئین می کند
- شمارهٔ ۸ — از هنر مرد بهره ور گردد
- شمارهٔ ۶ — رای مرا چو شیفته روی خویش کرد
- شمارهٔ ۱۱ — نه رای آنکه بترک دیار و یار کنم
- شمارهٔ ۷ — مقصود ترک اول سالک نجات بود