صفای اصفهانی
زندگی‌نامهٔ صفای اصفهانی
محمدحسین صفای فریدنی معروف به صفای اصفهانی (زادهٔ ۱۲۶۹ هجری قمری در فریدن در غرب استان اصفهان، درگذشته به سال ۱۳۲۲ هجری قمری) از شاعران فارسی‌سرای ایران در قرن سیزدهم هجری می‌باشد. وی تحصیلات ابتدایی را در فریدن و اصفهان پشت سر گذاشت. سپس به همراه برادرش علی‌محمد متخلص به حکیم به تهران رفت و در تهران به تحصیل مشغول گشت. در این ایام به عرفان و تصوف گراییده و در سال ۱۳۰۹ هجری قمری به مشهد رفت و با عنایات میرزا محمدعلی مؤتمن ملقب به مؤتمن السلطنه، وزیر خراسان در مشهد ساکن شد. او در مشهد با چند تَن از فضلای معروف خراسان از جمله ادیب نیشابوری معاشرت داشت. وی در فلسفه، تفسیر، کلام، منطق و حکمت استاد بود. غزلیاتش به طرزی دلنشین همراه با ترکیبات ابداعی مورد استقبال شاعران قرار گرفت. قصاید وی استادانه سروده شده و در مثنوی از گلشن راز شبستری پیروی کرده و مسمطات وی حاوی مدح و منقبت ائمهٔ اطهار است. اشعار وی بیشتر شامل مواعظ، توحید و دقایق عرفان و تصوف است. هم اینک نام یکی از خیابان‌های اصفهان در شمال غرب این شهر به نام حکیم صفایی می‌باشد.
آثار صفای اصفهانی
شعرهای صفای اصفهانی
- بخش ۷ - سؤال سوم — چه باشد سر یوم حشر رحمن
- بخش ۱۳ - سؤال ششم — اگر آدم بذات خویشتن نیست
- بخش ۹ - سؤال چهارم — شهان دیدند در ره رهزن و غول
- بخش ۱۱ - سؤال پنجم — چه باشد معنی ختم ولایت
- بخش ۸ - جواب — قیامت باشد ای یاران تجرید
- بخش ۶ - جواب — سؤالاتیست کز ما ترمدی کرد
- بخش ۱۰ - جواب — سؤال دلپذیر از عالم جان
- بخش ۱۲ - جواب — زهی پاکیزه قول و نیک تحقیق
- بخش ۱۵ - توضیح — یکی ز اهل سلوک از پیر زالی
- بخش ۲۰ - سؤال هشتم — چه باشد حکمت منطوق و مسکوت
- بخش ۱۷ - سؤال هفتم — چنین کردند از قومی روایت
- بخش ۱۶ - جواب توضیح — چو انصاری ز مژگان گرد ره رفت
- بخش ۱۸ - جواب — تو ساقی ای کفت مجلای انوار
- بخش ۱۹ - ادامه — ز سلاک آنکه یحیی بین معاذست
- بخش ۱۴ - جواب — بیاور ساقی آن صاف صفا خیز
- بخش ۲۱ - جواب — بما ده ساقی از آن باده صاف
- بخش ۲۴ - سؤال نهم — برین سیرند ثابت اهل اسرار
- بخش ۲۸ - سؤال دهم — سفر چارست بر گو آن کدامست
- بخش ۲۳ - توضیح — ز من بنیوش هان اسرار دیگر
- بخش ۲۲ - فی المناجات — خدایا سینه من را صفا ده
- بخش ۲۷ - فی المناجات — الهی باز من را ده پر راز
- بخش ۲۵ - جواب — بریز ای ساقی ای جامت سر جم
- بخش ۲۹ - جواب — بیا ساقی که در کار سلوکم
- بخش ۲۶ - توضیح — چو موسی طبل ار نی زد بنوبت