صفای اصفهانی
زندگی‌نامهٔ صفای اصفهانی
محمدحسین صفای فریدنی معروف به صفای اصفهانی (زادهٔ ۱۲۶۹ هجری قمری در فریدن در غرب استان اصفهان، درگذشته به سال ۱۳۲۲ هجری قمری) از شاعران فارسی‌سرای ایران در قرن سیزدهم هجری می‌باشد. وی تحصیلات ابتدایی را در فریدن و اصفهان پشت سر گذاشت. سپس به همراه برادرش علی‌محمد متخلص به حکیم به تهران رفت و در تهران به تحصیل مشغول گشت. در این ایام به عرفان و تصوف گراییده و در سال ۱۳۰۹ هجری قمری به مشهد رفت و با عنایات میرزا محمدعلی مؤتمن ملقب به مؤتمن السلطنه، وزیر خراسان در مشهد ساکن شد. او در مشهد با چند تَن از فضلای معروف خراسان از جمله ادیب نیشابوری معاشرت داشت. وی در فلسفه، تفسیر، کلام، منطق و حکمت استاد بود. غزلیاتش به طرزی دلنشین همراه با ترکیبات ابداعی مورد استقبال شاعران قرار گرفت. قصاید وی استادانه سروده شده و در مثنوی از گلشن راز شبستری پیروی کرده و مسمطات وی حاوی مدح و منقبت ائمهٔ اطهار است. اشعار وی بیشتر شامل مواعظ، توحید و دقایق عرفان و تصوف است. هم اینک نام یکی از خیابان‌های اصفهان در شمال غرب این شهر به نام حکیم صفایی می‌باشد.
آثار صفای اصفهانی
شعرهای صفای اصفهانی
- مسمط بهاریه در نعت حضرت حجه عصر عجل الله تعالی فرجه — شد وقت آنکه باز بانوار یاسمین
- مسمط بهاریه در نعت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه فرماید — از شاخ سرو و مرغ سحرخیز زد صفیر
- در مدح رکن الدوله والی خراسان — صبح عیان گشت باز خلق به خواب اندرون
- مسمط در منقبت حضرت شاه اولیا علی مرتضی روحی و ارواحنا فداه — بریز ماه من ای آفتاب آفاقی
- شمارهٔ ۱ — این قطب وجود جسم بیجان تو نیست
- شمارهٔ ۳ — یارب بجلالت رضا قطب وجود
- شمارهٔ ۴ — پای دل من بسته زنجیر تو باد
- شمارهٔ ۲ — من بنده تو پادشاه پاینده بذات
- شمارهٔ ۵ — درجان مقیدان جمال مطلق
- شمارهٔ ۶ — پوشیده ز حق نیست نه اکثر نه اقل
- شمارهٔ ۸ — من دوش رخ صدق و صفا را دیدم
- شمارهٔ ۹ — باشد بکف عشق مهار دل من
- شمارهٔ ۱۱ — ای نور سما و جلوه طور از تو
- شمارهٔ ۷ — پیدا شد و گفت بین رخ حق دیدم
- شمارهٔ ۱۰ — ای بنده طاعت تو مسرور از تو
- شمارهٔ ۱۲ — ای جان دلم جسم تویی روح تویی
- شمارهٔ ۱۳ — باریک میان و نغز و طناز و کشی
- شمارهٔ ۱۴ — ای چشم دل خواب نئی بیداری
- شمارهٔ ۱۵ — پرسی از من که مست یا هشیاری
- بخش ۳ - سؤال اول — تواند شد که روزی عبد سالک
- بخش ۴ - جواب — تواند شد بلی در سیر ثانی
- بخش ۵ - سؤال دوم — چه باشد ملک ملک و ملک حق چیست
- بخش ۲ - مقدمه — سؤالی چند ما را بود زین پیش
- بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم — بنام انکه ذات اوست پیدا