ابوسعید ابوالخیر
زاده ۳۵۷ – درگذشته ۴۴۰ هجری قمری، میهنه
زندگی‌نامهٔ ابوسعید ابوالخیر
ابوسعید فضل‌الله بن ابوالخیر احمد بن محمد بن ابراهیم (۳۵۷-۴۴۰ق) معروف به شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف و شاعر نامدار ایرانی قرن چهارم و پنجم است. ابوسعید در اول محرم ۳۵۷ قمری در روستای میهنه از توابع ابیورد دیده به جهان گشود و در شب جمعه چهارم شعبان ۴۴۰ در زادگاهش دیده از جهان فرو بست او سالها در مرو و سرخس فقه و حدیث آموخت تا در یک حادثهٔ مهم در زندگی اش درس را رها کرده و به جمع صوفیان پیوست و به وادی عرفان روی آورد. شیخ ابوسعید پس از طی طریقت تصوف در نزد شیخ ابوالفضل سرخسی و ابوالعباس آملی به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و هفت سال به ریاضت پرداخت و در سن ۴۰ سالگی به نیشابور رفت. در این سفرها بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالفت برخاستند، اما چندی نگذشت که مخالفت به موافقت بدل شد و مخالفان وی تسلیم شدند. بسیاری از رباعیات و اشعار منتسب به ابوسعید در واقع از آن شاعران دیگر است. فرزندان ابوسعید در کتاب‌های «حالات و سخنان ابوسعید» و «اسرار التوحید» گفته‌اند که جدشان جز سه بیت، شعری نگفته و آنچه در مجالس می‌خوانده، گفتار پیرانش بوده است.
آثار ابوسعید ابوالخیر
شعرهای ابوسعید ابوالخیر
- تکه ۴۷ — بوالعجب یاری ای یار خراسانی
- تکه ۴۸ — همه جمال تو بینم چو دیده باز کنم
- تکه ۵۱ — تعویذ گشت خوی بدان روی خوب را
- تکه ۴۹ — مدتی هست که ما از خم وحدت مستیم
- تکه ۴۵ — دریغم آید خواندن گزاف وار دو نام
- تکه ۵۲ — تو چنانی که ترا بخت چنانست و چنان
- تکه ۴۶ — نظری فگن به حالم که ز دست رفت کارم
- تکه ۵۰ — بس که جستم تا بیابم من از آن دلبر نشان
- تکه ۵۶ — ما و همین دوغ‌وا و ترب و ترینه
- تکه ۵۵ — بر فلک بر، دو مرد پیشه ورند
- تکه ۵۸ — ای بار خدا به حق هستی
- تکه ۶۰ — ایا بر جان ما ماهر چو بر شطرنج اهوازی
- تکه ۵۴ — ترا روی زرد و مرا روی زرد
- تکه ۵۹ — ای ساقی پیش آر ز سرمایهٔ شادی
- تکه ۵۳ — با عاشقان نشین و همه عاشقی گزین
- تکه ۵۷ — حال عالم سر به سر پرسیدم از فرزانه‌ای
- تکه ۶۱ — تنگ دلی نی و دل تنگ نی
- تکه ۶۲ — صاحب خبران دارم آنجا که تو هستی