اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۶۰۷ — گر بر عدم و وجود عالم نفسی
- شمارهٔ ۶۰۸ — آن گل که بنازکی ندارد بدلی
- شمارهٔ ۶۰۹ — خوش آنکه گشاد چشم و دل سوی کسی
- شمارهٔ ۶۱۱ — ساقی تو مگر چشم کرم باز کنی
- شمارهٔ ۶۱۲ — گر طالب فیض آب انگور شوی
- شمارهٔ ۶۰۶ — پروانه‌صفت اهلی اگر سوخته‌ای
- شمارهٔ ۶۱۰ — عاشق شوی آنزمان که تن خاک کنی
- شمارهٔ ۶۱۳ — اهلی بدر آ ز گوشه تنهایی
- شمارهٔ ۶۱۸ — ای باد بیک سخن دلم خوش کردی
- شمارهٔ ۶۲۱ — ساقی نظری به بینوایی باری
- شمارهٔ ۶۱۹ — آنی که بحسن از مه و خورشید بهی
- شمارهٔ ۶۲۰ — ای کز مه خود چو سایه بی نور تری
- شمارهٔ ۶۱۷ — از عشق اگر جگر کبابی باشی
- شمارهٔ ۶۱۵ — جان در غم یوسف چو زلیخا نکنی
- شمارهٔ ۶۱۶ — آراسته آمد و چه آراستنی
- شمارهٔ ۶۱۴ — گر خاک رهش بدیده ام گل کردی
- شمارهٔ ۶۲۴ — گر زلف چو شست او قضا بگشادی
- شمارهٔ ۶۲۳ — گفتی ز زبان سبزه زار و لب جوی
- شمارهٔ ۶۲۶ — می نوش نه آنچنان که از دست شوی
- شمارهٔ ۶۲۷ — در راه سخن جز به ادب راه مپوی
- شمارهٔ ۶۲۵ — اهلی تو که با اهل ریا نزدیکی
- شمارهٔ ۶۲۸ — گر با همه کس راست روی پیشه کنی
- شمارهٔ ۶۲۲ — گر وعده همیدهی و جان میسوزی
- شمارهٔ ۶۲۹ — گر خلق فرشته اند اگر دیو و پری