اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۳۶۶ — آنرا که خیال دلفروزی باشد
- شمارهٔ ۳۶۷ — با صاحب حسن دیده حس باشد
- شمارهٔ ۳۶۸ — از مستی شد ملک نگون خواهد بود
- شمارهٔ ۳۶۹ — سلطان که خراج بر رعیت فکند
- شمارهٔ ۳۷۱ — بی تجربه به هر کی با یکی یار شود
- شمارهٔ ۳۷۰ — باید دل شه بعفو خواهان باشد
- شمارهٔ ۳۷۳ — از بنده هنر ارادت شاه بود
- شمارهٔ ۳۷۲ — جز سرو قدان که مردم از ناز کشند
- شمارهٔ ۳۷۶ — زن را که بجام عیش دستی باشد
- شمارهٔ ۳۷۵ — گویم سخنی اگر ترا هوش بود
- شمارهٔ ۳۷۷ — فرخنده سعادتی که معبود دهد
- شمارهٔ ۳۸۰ — شیخ است بر آن که کار خود نیک کند
- شمارهٔ ۳۷۸ — فرزند تو بهتر آنکه خود رو نبود
- شمارهٔ ۳۸۱ — شیراز که کس درو هنر نپذیرد
- شمارهٔ ۳۷۴ — ظالم بقیامت اعتقادش نبود
- شمارهٔ ۳۷۹ — پرسید کسی که آخر آیا چه شود
- شمارهٔ ۳۸۲ — شیراز که گل درو بصد لون بود
- شمارهٔ ۳۸۳ — هر کس که بوقت عقد زن نار خرید
- شمارهٔ ۳۸۴ — مرغی که ز بند غم گشادش باشد
- شمارهٔ ۳۸۵ — هر چند که دل بوصل دادیم نشد
- شمارهٔ ۳۸۸ — آورد پری از گل من باد خبر
- شمارهٔ ۳۸۷ — ای تازه جوان بیا و پیری بنگر
- شمارهٔ ۳۸۶ — هر کس که نه سر بپای دلدار نهد
- شمارهٔ ۳۸۹ — ایخواجه ز کف رسوم حکمت مگذار