اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۳۴۵ — از آل علی هر چه ترا دل باشد
- شمارهٔ ۳۴۶ — بر مهر علی خوش نفسان میجوشند
- شمارهٔ ۳۴۷ — ما را ز حسین تشنه چون یاد آید
- شمارهٔ ۳۴۹ — هر چند به حکمت شده یی فرد و وحید
- شمارهٔ ۳۴۸ — با علم خدا عین یقین میباید
- شمارهٔ ۳۴۴ — از بس که دلم پیام او می‌شنود
- شمارهٔ ۳۴۳ — در راه حق انبیا چو انجم گشتند
- شمارهٔ ۳۴۲ — هر چیز که در جهان نمودی دارد
- شمارهٔ ۳۵۴ — صایم بود آنکه خاطری شاد کند
- شمارهٔ ۳۵۵ — حج یافت کس کزو کس آزار ندید
- شمارهٔ ۳۵۷ — انوار فرشته از فلک میتابد
- شمارهٔ ۳۵۶ — زنهار مگو فرشته امکان نبود
- شمارهٔ ۳۵۰ — گر خرقه عارفان بصد چاک بود
- شمارهٔ ۳۵۱ — هر جانوری که در جهان باشد و بود
- شمارهٔ ۳۵۲ — گر مال خدا دهی تباهی ببرد
- شمارهٔ ۳۵۳ — افراط طعام هر که غمناک کند
- شمارهٔ ۳۵۸ — گر تن ز فروغ روح وامانده شود
- شمارهٔ ۳۵۹ — گر کوزه تن سفال در یوزه شود
- شمارهٔ ۳۶۰ — آنانکه ز شاخ بخت برخوردارند
- شمارهٔ ۳۶۲ — مرد آن نبود که چشمش آلوده بود
- شمارهٔ ۳۶۱ — بیگانه وشی با من دیوانه چه سود
- شمارهٔ ۳۶۳ — تا پیر و معلم از تو خرم نشود
- شمارهٔ ۳۶۴ — در راه طلب کسی بجایی برسد
- شمارهٔ ۳۶۵ — بر علم و هنر گرچه کسش دق نرسد