اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۳۹۰ — آمد سحری بخوابم آنشاخ شکر
- شمارهٔ ۳۹۱ — آنمه بجفا ز ما برید آخر کار
- شمارهٔ ۳۹۳ — گر دم نزنم فسونه گویی کم گیر
- شمارهٔ ۳۹۴ — آنگل که غمش ز پادشاهی خوشتر
- شمارهٔ ۳۹۶ — یارب گنهم ببخش و عذرم بپذیر
- شمارهٔ ۳۹۵ — یارب تو ز چشم غیر مستورم دار
- شمارهٔ ۳۹۲ — رویت چمن است صد گل آورده ببار
- شمارهٔ ۳۹۷ — یارب تو مراد من غمناک بر آر
- شمارهٔ ۴۰۰ — هر چند که تنگدستی ای شاخ بهار
- شمارهٔ ۳۹۹ — زنهار بغیبت از کسی نام مبر
- شمارهٔ ۴۰۲ — ای مست حق از می مجازی بگذر
- شمارهٔ ۴۰۱ — ای قطره آب از منی و ما بگذر
- شمارهٔ ۴۰۵ — گه بر در کعبه ایم گه بر در دیر
- شمارهٔ ۴۰۳ — هرچند بدلخواه رود ظاهر عمر
- شمارهٔ ۳۹۸ — گر راز دلت نگفته باشد بهتر
- شمارهٔ ۴۰۴ — مشنو که چو من عمر تباهیست دگر
- شمارهٔ ۴۱۰ — ای نخل جوان درین چمن با گل و خار
- شمارهٔ ۴۱۱ — حکمت ز ره دلیل و برهان آموز
- شمارهٔ ۴۱۲ — در ملک جهان چه دیدی از عمر دراز
- شمارهٔ ۴۰۷ — زانگونه شوی زنده بتقدیر دگر
- شمارهٔ ۴۱۳ — در مهر علی کوش و در ایمان آویز
- شمارهٔ ۴۰۸ — از پرسش دوستان قدم باز مگیر
- شمارهٔ ۴۰۶ — آنرا که اجل شکست پیمانه عمر
- شمارهٔ ۴۰۹ — آنکس که بخدمت تو تن کرد اسیر