صامت بروجردی
زندگی‌نامهٔ صامت بروجردی
میرزا محمد باقر صامت بروجردی معروف به صامت بروجردی و متخلص به صامت (۱۲۶۳-۱۳۳۳ قمری تولد و وفات در بروجرد)، یکی از شاعران مذهبی و مدیحه سرایان قرن سیزدهم و چهاردهم ایران است. بیشتر آثار صامت بروجردی را مرثیه‌های مذهبی در ستایش امامان شیعه و نیز نوحه‌ها و اشعاری در توصیف عاشورا تشکیل می‌دهد. دیوان وی مشتمل بر انواع شعرها مانند غزل، قصیده و رباعی است. وی همچنین اشعار مذهبی در قالب بحر طویل دارد. شعرها و نوحه‌های صامت هنوز هم در سوگواریها و مراسم بزرگداشت حادثه عاشورا خوانده می‌شوند. وی که فن شعر را از میرزا عبدالمجید نوایی فرا گرفت، از راه سقط فروشی در بازارچه حاج سهرابی (ظهرابی) بروجرد امرار معاش می‌کرد و در کنار آن به کارهای ذوقی می‌پرداخت. صامت در روز پنجشنبه شانزدهم ماه محرم سال ۱۳۳۳ قمری در بروجرد درگذشت و در گورستانی در کوی صوفیان به خاک سپرده شد. این محوطه امروزه به نام این شاعر «صامتیه» نامیده می‌شود. دیوان صامت بروجردی (موسوم به ریاض الشهاده) به زحمت آقای سید صادق هاشمی برای گنجور ارسال شده است.
آثار صامت بروجردی
- صامت بروجردی
- افتتاح ریاض الشهاده (دیوان صامت)
- قصاید
- غزلیات
- کتاب الروایات و المصائب
- کتاب المراثی و المصائب
- اشعار مصیبت
- کتاب التضمین و المصائب
- کتاب النصایح و التنبیه
- کتاب القطعات و النصایح
- کتاب المناجات با قاضی الحاجات
- کتاب المواد و التاریخ
- کتاب نوحه‌های سینه زنی (به اقسام مختلفه و لحنهای متنوع و مخصوصه)
- مختصری از اشعار افصح الشعراء (میرزا حاجب بروجردی)
شعرهای صامت بروجردی
- شمارهٔ ۲۹ - و برای او — هر شبِ جمعه، به خروش و نوا
- شمارهٔ ۳۰ - و برای او همچنین — امروز بُوَد وقتِ عزایِ علی اکبر
- شمارهٔ ۳۱ - و برای او — لم یا قوم تریدون ببغی و فساد
- شمارهٔ ۳۲ - نوحه‌ی دیگر — الظلمیه الظلمیه! امتِ بیدادگر
- شمارهٔ ۴ - ورود اسرا در شام خراب — چو کرد قافله به یکسان به شام ورود
- شمارهٔ ۱ - مصائب و غیره — زینب چون دید خسرو دین مانده بی‌معین
- شمارهٔ ۲ - در تنبیه و گریز به مصیبت حضرت علی اصغر — تا توانی ای دل از وضع جهان بنما کنار
- شمارهٔ ۳ - در تنبیه و گریز به مصیبت حضرت عباس(ع) — دلا نبود ثباتی پایه این چرخ کیهان را
- شمارهٔ ۱۰ - (همچنین ماده در تاریخ فوت مرحوم صامت از کلام حاجب) — خوشا بر طبع والای محمدباقر صامت
- شمارهٔ ۶ - فی المرثیه — یا حسین ای جان فدای نام غم‌افزای تو
- شمارهٔ ۵ - همچنین در مصیبت — چو شاه تشنه جگر راه کارزار گرفت
- شمارهٔ ۹ - در تاریخ فوت مرحوم صامت از کلام حاجب بروجردی — چون محمدباقر از حکم خداوند حکیم
- شمارهٔ ۱۱ - در شکرگذاری از خدمت‌گزاری این کتاب از جنابان حاج اسدالله و حاج سید حسن زید توفیقها — هزار شکر که از لطف حضرت دادار
- شمارهٔ ۷ - زبان حال علیا جاه حضرت زهرا(س) — یا علی این عم تاجدار
- شمارهٔ ۱۲ - از اشعار مشهور صامت که جدیداً بدست آمده است(در رانده شدن ابلیس از درگاه حضرت احدیت و نزول جبرئیل در گودال قتلگاه) — شنیدستم این قصه معتبر
- شمارهٔ ۸ - در شکایت زمانه و استغاثه به امام عصر(عج) — ای دل افسرده از غم در ملالی تا به کی
- شمارهٔ ۱۳ - زبان حال حضرت زینب با ذوالجناح — ای ذوالجناح باوفا کو حسین من نور عین من