اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۸۱ — ساقی قدحی که از غم دل پیرم
- شمارهٔ ۷۵ — ساقی قدحی که دل بدریا فکنم
- شمارهٔ ۷۴ — ساقی نظر از تو گر سوی باغ کنم
- شمارهٔ ۷۷ — ساقی سخن از توبه پنهان نکنیم
- شمارهٔ ۷۸ — ساقی قدحی که من ببستان نروم
- شمارهٔ ۷۹ — ساقی نظری بمن کن از لطف عمیم
- شمارهٔ ۷۶ — ساقی ز شراب عشق ما بیخبریم
- شمارهٔ ۸۰ — ساقی ز غم تو تا کی از دست شوم
- شمارهٔ ۸۲ — ساقی تو مرا سوخته یی من چکنم
- شمارهٔ ۸۴ — ساقی نظری کز همه دلسوز تریم
- شمارهٔ ۸۳ — ساقی نظری که جز ترا بنده نیم
- شمارهٔ ۸۶ — ساقی تو بمستیی گواه دل من
- شمارهٔ ۸۵ — ساقی نظری که مستم و شیدا هم
- شمارهٔ ۸۷ — ساقی قدحی ده و دل از غم برهان
- شمارهٔ ۸۸ — ساقی نظری بعاشق محزون کن
- شمارهٔ ۸۹ — ساقی قدحی که مست آگاهم من
- شمارهٔ ۹۳ — ساقی نظر لطف دل آرای تو کو؟
- شمارهٔ ۹۴ — ساقی اگرت ستم مرادست بگو
- شمارهٔ ۹۵ — ساقی چو مرا عشق تو داغی داده
- شمارهٔ ۹۷ — ای ساقی جان و سرو آزاد کسی
- شمارهٔ ۹۶ — ساقی چو خوش آن نفس که زارم بکشی
- شمارهٔ ۹۰ — ساقی غم دل کجا خورد جان حزین
- شمارهٔ ۹۲ — ساقی هم زخم طعنه شد مستی من
- شمارهٔ ۹۱ — ساقی دل من سوخت نظر با من کن